در دنیای امروز که دستگاههای محاسبه مانند ماشینحسابها و اپلیکیشنها به راحتی در دسترس هستند، شاید این سؤال پیش بیاید که چرا باید از ابزاری قدیمی مانند چرتکه استفاده کنیم؟ پاسخ در اینجاست که چرتکه علاوه بر یک ابزار برای محاسبه، تمرین خوبی برای تقویت مغز است. تاثیر یادگیری چرتکه بر مغز به قدری مثبت و چشمگیر است که به یکی از بهترین روشها برای افزایش تمرکز و حافظه تبدیل شده است. استفاده منظم از چرتکه یا تصور آن در ذهن (محاسبات ذهنی چرتکه یا آنزان) کمک میکند تا ارتباط بین دو نیمکره مغز که یکی مسئول منطق و محاسبات است و دیگری مربوط به خلاقیت و تجسم، تقویت شود. این تمرینات به شدت حافظه، تمرکز، سرعت پردازش اطلاعات و اعتماد به نفس در حل مسائل ریاضی را بهبود میبخشد.
در این مقاله، ۱۰ تمرین ساده و علمی برای تقویت محاسبات ذهنی با استفاده از قدرت چرتکه به شما معرفی میکنیم که به شما کمک میکند تا مهارتهای محاسباتی خود را ارتقا دهید. چرتکه چیست؟ چرتکه ابزاری است که قدمت چند هزار ساله دارد و برای انجام محاسبات ریاضی به صورت فیزیکی طراحی شده است. با استفاده از آن، نه تنها محاسبات ساده بلکه مفاهیم پیچیدهتری را نیز میتوان بهراحتی در ذهن حل کرد.
تمرینات بنیادین انگشتی: ساختن پایههای مستحکم
قبل از شروع به انجام هر نوع محاسبه پیچیده، ضروری است که با چگونگی حرکت مهرهها و نحوه عملکرد چرتکه آشنا شوید. تمرینات این بخش به شما کمک میکنند که پایههای محاسباتی قوی بسازید. این تمرینات نه تنها برای بزرگسالان بلکه برای مزایای آموزش چرتکه به کودکان نیز بسیار مفید است چرا که کمک میکند تا حافظه کاری، تمرکز و دقت آنها تقویت شود.
- تمرین ۱: تنها با یک ستون (ستون یکان) تمرین کنید. مهرهها را یکی یکی از ۰ تا ۹ بالا برده و سپس به همان ترتیب پایین بیاورید. در هنگام انجام این کار، عدد مربوطه را با صدای بلند بیان کنید.
- تمرین ۲: اعداد بین ۰ تا ۹ را به صورت تصادفی روی چرتکه تنظیم کنید و سپس به صفر برگردانید. این تمرین را میتوانید با چشم بسته انجام دهید تا به حس لامسه اعتماد کنید.
- تمرین ۳: تمرین ترکیبی “پنجهگیری” (۵=) را انجام دهید. ابتدا مهره بالایی را پایین بیاورید و سپس چهار مهره پایینی را بالا ببرید. این تمرین به شما کمک میکند که حرکات دقیق مهرهها را یاد بگیرید.
جمع و تفریق ساده تکرقمی: آشنایی با مکانیزمها
این تمرینات به شما کمک میکنند که با مکانیزمهای جمع و تفریق در چرتکه آشنا شوید.
- تمرین 1: جمعهای ساده مانند ۳+۲ و ۱+۴ را انجام دهید. تمرکز شما باید بر نحوه تنظیم مهرهها در چرتکه باشد.
- تمرین 2: جمعهای تکرقمی که نیاز به “پنجهگیری” دارند (مانند ۴+۳) را تمرین کنید.
- تمرین 3: تفریقهای تکرقمی ساده را انجام دهید. برای مثال، ۵-۲ یا ۷-۳.
جمع و تفریق اعداد دو یا چند رقمی ساده: گسترش تصویر ذهنی
در این مرحله، تمرکز شما باید بر روی گسترش تصویر ذهنی چرتکه و انجام محاسبات با اعداد دو یا چند رقمی باشد. این بخش از تمرینات مزایای آموزش چرتکه به کودکان را به خوبی نشان میدهد، چرا که به تقویت مهارتهای ریاضیاتی و تفکر منطقی در سنین پایین کمک میکند.
- تمرین 1: جمع دو عدد دو رقمی بدون انتقال (مثلاً ۲۳+۴۱) را انجام دهید.
- تمرین 2: تفریق دو عدد دو رقمی بدون قرض گرفتن (مثلاً ۵۸-۲۴) را تمرین کنید.
- تمرین 3: جمع اعداد سه یا چهار رقمی ساده بدون انتقال را انجام دهید.
تمرینات انتقال و قرض (Carry Over / Borrow): مهارت کلیدی
این بخش یکی از مهمترین قسمتهای محاسبات چرتکهای است که نیاز به دقت و تمرین زیادی دارد.
- تمرین 1: جمع دو رقمی با یک انتقال (مثلاً ۳۸+۲۷) را تمرین کنید.
- تمرین 2: تفریق دو رقمی با یک قرض (مثلاً ۴۲-۱۸) را انجام دهید.
- تمرین 3: تمرینات ترکیبی با انتقال و قرض در اعداد بزرگتر و چند مرحلهای را انجام دهید.
تمرینات تعقیبی (Tracking): تقویت حافظه کاری و سرعت
این تمرینات به تقویت حافظه کاری و سرعت پردازش شما کمک میکنند.
- تمرین 1: عملیات ساده جمع و تفریق را در یک زنجیره انجام دهید. مثلاً شروع با ۲۵، سپس عملیات +۱۰، -۷، +۱۵ و … .
- تمرین 2: عملیات با چند عملگر ترکیبی را انجام دهید.
- تمرین 3: تمرینات تعقیب با اعداد بزرگتر و انتقال/قرض را انجام دهید.
تمرینات شنیداری: تقویت پردازش سریع
هدف این تمرینات تقویت مسیر شنیداری به تصویر ذهنی و محاسبه است.
- تمرین 1: جمع و تفریق اعداد تکرقمی را به صورت شفاهی انجام دهید.
- تمرین 2: جمع و تفریق اعداد دو رقمی ساده (بدون انتقال/قرض) با صدای بلند انجام دهید.
- تمرین 3: جمع و تفریق اعداد دو رقمی با انتقال/قرض با صدای بلند.
تونومیک یک برند آموزشی نوآور است که با بهرهگیری از جدیدترین روشهای یاددهی – یادگیری، آموزشهای ساده، سریع و پروژهمحور ارائه میدهد. این مجموعه با دورهها، رویدادهای تخصصی و مسابقات، مهارتآموزی دانشآموزان را تقویت کرده و آموزش بهروز و باکیفیت را هدف خود قرار داده است.
۷. تمرینات فلش کارت (Flash Anzan): اوج سرعت و دقت
این تمرینات به شما کمک میکنند که محاسبات خود را با سرعت بالا و دقت بیشتر انجام دهید.
- تمرین 1: فلش کارت جمع ساده را انجام دهید. اعداد را به سرعت روی کارتها نشان دهید و جمع نهایی را محاسبه کنید.
- تمرین 2: فلش کارت ترکیبی از جمع و تفریق را انجام دهید.
- تمرین 3: فلش کارتهای پیشرفته با اعداد سه رقمی را انجام دهید.
۸. حل مسائل کلامی ساده: کاربرد عملی مهارت
هدف این تمرینات انتقال مهارتهای محاسبه ذهنی به دنیای واقعی است.
- تمرین 1: مسائل ساده خرید مانند خرید یک مداد و دفتر و محاسبه مبلغ باقیمانده را حل کنید.
- تمرین 2: مسائل جمعزدن مانند جمع تعداد افراد در یک کلاس را حل کنید.
- تمرین 3: مسائل پیچیدهتر با دو عملیات را انجام دهید.
۹. تمرینات زماندار: ایجاد چالش و اندازهگیری پیشرفت
این تمرینات شما را تحت فشار زمان قرار میدهند تا بتوانید سرعت و دقت خود را اندازهگیری کنید.
- تمرین 1: ۱۰ جمع یا تفریق تکرقمی را در ۳۰ ثانیه انجام دهید.
- تمرین 2: ۵ جمع یا تفریق دو رقمی را در ۶۰ ثانیه انجام دهید.
- تمرین 3: یک تعقیب ۵ مرحلهای را در ۴۵ ثانیه انجام دهید.
۱۰. تجسم خلاق بدون چرتکه فیزیکی: تقویت تصویر ذهنی محض
این تمرین به شما کمک میکند تا از چرتکه فیزیکی جدا شوید و تنها با استفاده از تصویر ذهنی محاسبه کنید.
- تمرین 1: یک چرتکه خالی را در ذهن خود تجسم کنید و اعداد ساده را روی آن بیاورید.
- تمرین 2: یک عدد چندرقمی را تنظیم کرده و محاسبات را ذهنی انجام دهید.
- تمرین 3: یک تعقیب ۳-۴ مرحلهای را در ذهن انجام دهید.
نتیجهگیری
چرتکه تنها یک ابزار محاسباتی نیست؛ بلکه یک تمرین برای تقویت مغز است. با انجام این تمرینات ساده و گامبهگام، میتوانید محاسبات ذهنی خود را بهبود بخشید و قدرت مغز خود را در محاسبات ریاضی تقویت کنید. این سفر، شما را به سمت ذهنی ریاضیاتی و قدرتمند هدایت خواهد کرد.
تمرین محاسبات ذهنی با چرتکه چقدر طول میکشد تا نتیجه دهد؟
با تمرین منظم چند هفته تا چند ماه میتوان به بهبود سرعت و دقت دست یافت.
آیا فقط کودکان میتوانند از چرتکه برای ذهنی کار کردن استفاده کنند؟
نه؛ بزرگسالان هم میتوانند برای تقویت حافظه و سرعت محاسبه از چرتکه بهره ببرند.
چند دقیقه در روز برای تمرین چرتکه کافی است؟
روزانه ۱۰ تا ۲۰ دقیقه تمرین کوتاه و منظم بهتر از جلسات طولانی و پراکنده است.
آیا تمرین با چرتکه فقط برای ریاضی مفید است؟
خیر؛ تمرین با چرتکه تمرکز، حافظه و تجسم ذهنی را هم تقویت میکند.
وقتی کودک در محاسبه ذهنی اشتباه میکند، چه کنیم؟
اشتباه را فرصتی برای بازبینی روش و تقویت مهارت بدانید
بدون دیدگاه