یادگیری برنامهنویسی برای کودکان این روزها بهسرعت محبوب شده است. کودکان ۷ تا ۱۲ سال بهطور طبیعی علاقهمند به بازیهای ویدئویی، انیمیشنهای تعاملی و رویدادهای علمی هستند، و بسیاری والدین میخواهند بدانند آیا این سنین توانایی لازم را برای یادگیری کدنویسی دارند یا نه. پاسخ کارشناسان مثبت است: کودکان در این دورهی سنی با ابزارهای مناسب و محیط شاد یادگیری میتوانند مفاهیم پایه برنامهنویسی را درک کنند و مهارتهای مهمی کسب کنند. مطالعات علمی نشان میدهند که آموزش برنامهنویسی به کودکان، مهارتهای تفکر محاسباتی (حل مسئله الگوریتمی) آنها را تقویت میکند. برای مثال، در یک پژوهش کنترلشده مشخص شد که پس از ده هفته تمرین برنامهنویسی، نمرههای مهارت تفکر محاسباتی کودکان بهطور قابلتوجهی افزایش یافت. بنابراین میتوان با اطمینان گفت که فراهمکردن فرصت یادگیری کدنویسی برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال، نهتنها ممکن است بلکه بسیار سودمند است.
کودکان در دوره رباتیک و برنامهنویسی با ابزارهای جذاب و مناسب سن خود، فعالیتهای تعاملی مانند ساخت بازیها و رباتها را تجربه میکنند. این فعالیتها میتوانند در سنین ۷ تا ۱۲ سال به درک مفاهیم پایه کدنویسی کمک کنند. مطالعات مختلف نشان دادهاند که برنامهنویسی باعث تقویت مهارتهایی مانند حل مسئله و خلاقیت در کودکان میشود. برای مثال، کودکان یاد میگیرند مسائل پیچیده را به بخشهای کوچکتر تقسیم کنند و با روشهایی مانند آزمون و خطا آنها را حل نمایند. همچنین، از طریق خلق بازیها و انیمیشنها، فرصت مییابند خلاقیت خود را در قالب پروژههای عملی به کار بگیرند. در نتیجه، مشارکت در چنین فعالیتهایی به افزایش اعتماد به نفس و تقویت مهارتهای عمومی حل مسئله در کودکان کمک میکند.
مزایای یادگیری کدنویسی برای کودکان
یادگیری کدنویسی در سنین ۷ تا ۱۲ سال میتواند فواید متعددی برای رشد ذهنی و توانمندیهای کودک داشته باشد. برخی از مهمترین مزایا عبارتاند از:
تقویت تفکر محاسباتی و حل مسئله: برنامهنویسی به کودکان یاد میدهد مسألهها را به بخشهای کوچکتر (فراپاشی یا decomposition) تقسیم کنند و به صورت منطقی راهحلهای گامبهگام پیدا کنند. تحقیقات نشان میدهد آموزش کدنویسی موجب بهبود قابلتوجه مهارتهای تفکر محاسباتی کودکان میشود.
پرورش خلاقیت و خودبیانگری: کودکان هنگام ساخت بازی، انیمیشن یا داستانهای تعاملی در محیطهای برنامهنویسی، خلاقیت خود را بهکار میگیرند. یادگیری زبانهای بصری برنامهنویسی مثل Scratch باعث میشود کودکان ایدههایشان را به صورت عملی پیادهسازی کنند و بازیها یا انیمیشنهای جدیدی خلق نمایند. در واقع برنامهنویسی دریچهای برای بروز خلاقیت و تجربهی یادگیری مبتنی بر ساخت و آزمون است.
بهبود مهارتهای اجرایی: مهارتهای اجرایی از قبیل برنامهریزی، تمرکز و کنترل تکانه از مهمترین توانمندیهایی است که در اوایل کودکی شکل میگیرد. تحقیقات نشان داده است که حتی مقدار محدودی تمرین کدنویسی باعث بهبود این مهارتها در کودکان میشود. به عنوان مثال، کودکانی که با تمرین برنامهنویسی همراه هستند، بهتر میتوانند بر روی یک تسک مشخص تمرکز کنند، مراحل حل یک مشکل را از قبل برنامهریزی کنند و در برابر حواسپرتیها مقاومت نمایند.
توانمندسازی آیندهنگری و فرصتهای آینده: در دنیای امروز، مهارتهای دیجیتال مانند کدنویسی از مهارتهای پرتقاضا در بازار کار آینده هستند. با آشنایی زودهنگام با کدنویسی، کودکان بینش بهتری نسبت به دنیای فناوری پیدا میکنند و ممکن است در آینده علاقهمند به تحصیل و کار در رشتههای فنی-مهندسی شوند. برخی منابع نیز تأکید میکنند که آغاز آموزش کدنویسی از کودکی باعث میشود کودک با اعتماد به نفس بیشتری در مسیرهای علمی STEM پیش رود.
این مزایا نشان میدهد که آموزش برنامهنویسی در کودکی، علاوه بر مهارتهای فنی، مهارتهای شناختی و اجتماعی کودکان را نیز تقویت میکند.
چه زمانی آموزش کدنویسی به کودکان را باید شروع کرد؟
سؤال رایجی که والدین میپرسند این است که «از چه سنی میتوان برنامهنویسی را شروع کرد؟» برای پاسخ باید بدانیم که هر کودک متفاوت است؛ اما اکثر متخصصان و تجربهها نشان میدهد میتوان از سنین پایین با مفاهیم ساده شروع کرد. برخی پژوهشها و منابع آموزشی اشاره کردهاند که اصول اولیه برنامهنویسی را حتی قبل از ۷ سالگی میتوان به کودکان آموخت. در واقع، در بسیاری از کشورهای پیشرفته، از دورهی ابتدایی (حدود ۶ تا ۷ سالگی) آموزش مفاهیم کدنویسی به شکل بازی و مفاهیم پایه در مدرسه آغاز میشود.
بر اساس توصیهی بنیاد Raspberry Pi، کودکان حدود ۶ سالگی میتوانند با ابزارهای برنامهنویسی تصویری کار کنند. به مرور که مهارتهای حرکتی دست و میزان آشنایی آنها با تکنولوژی بیشتر میشود، میتوان از ابزارهای پیشرفتهتری استفاده کرد. این بنیاد حتی تأکید میکند «هیچ سن مشخصی برای شروع وجود ندارد» و هرگز برای یادگیری کدنویسی دیر نیست. پس اگر کودکی علاقهمند شود، میتوان از هر سنی با بازیهای کدنویسی کوچک شروع کرد.
بهطور کلی، برای زبانهای برنامهنویسی متنی معمولاً ۷ تا ۸ سالگی سن مناسبی تلقی میشود. یعنی زمانی که تواناییهای خواندن و تایپ کودک تقویت شده باشد. برای مثال، یک منبع آموزشی توصیه میکند که از هفت یا هشت سالگی میتوان زبانهای پیشرفتهتری مثل پایتون یا جاوا را معرفی نمود. در عین حال، ابزارهای بصری و بلوکی برنامهنویسی مناسب سنین پایینتر هستند. برای مثال، Scratch Jr طوری طراحی شده است که کودکان ۵ تا ۷ ساله بتوانند با کشیدن و رها کردن بلوکها، منطق برنامهنویسی را تمرین کنند. بهطور خلاصه:
سن ۵ تا ۸ سال: اغلب با زبانهای تصویری و بلوکی ساده مانند ScratchJr میتوان شروع کرد. ScratchJr محیطی گرافیکی دارد و ویژگیهایی مثل بلوکهای شرطی (“اگر ـ آنگاه”) و ترتیب اجرای دستورات را به کودکان میآموزد.
سن ۸ تا ۱۲ سال: در این محدودهی سنی، معمولاً ابزارهایی مانند Scratch (نسخه کامل) مناسب است. Scratch امکانات بسیار بیشتری نسبت به ScratchJr دارد و با آن میتوان بازی، انیمیشن و پروژههای تعاملی ساخت. همینطور اگر کودک مهارت تایپ کافی داشته باشد، میتوان زبانهای متنی ساده مانند پایتون را معرفی کرد؛ پایتون یک زبان همهمنظوره با دستورات ساده است که برای شروع مناسب میباشد.
پروژههای فیزیکی و رباتیک: برای تقویت لذت یادگیری، میتوان برنامهنویسی را با کار روی پروژههای فیزیکی ترکیب کرد. برای نمونه، میکرو:بیت (micro:bit) یا رباتهای آموزشی (مثل Sphero، Lego Mindstorms و ربات MBot) به کودکان اجازه میدهند مفاهیم اساسی برنامهنویسی را در قالب کنترل وسایل واقعی تجربه کنند. پژوهشها نشان داده است ترکیب برنامهنویسی بلوکی با ابزارهای فیزیکی مانند میکرو:بیت، مهارت تفکر محاسباتی کودکان ۸ تا ۱۰ سال را تقویت میکند.
به طور کلی، میتوان گفت محدوده سنی ۷ تا ۱۲ سال نه تنها برای یادگیری کدنویسی محدودیتی ایجاد نمیکند، بلکه با استفاده از روشهای مناسب، بهترین نتیجه را میتوان گرفت.
بر اساس علاقهمندی شما، این دورهها میتوانند انتخاب بعدیتان باشند.
زبانها و ابزارهای مناسب برای کودکان
انتخاب زبان یا پلتفرم مناسب، نقش مهمی در آموزش کدنویسی به کودکان دارد. در ادامه، چند زبان و ابزار پرکاربرد برای سنین ۷ تا ۱۲ سال معرفی میشود:
Scratch Jr (اسکرچ جونیور): مناسب ۵ تا ۷ سال. یک محیط برنامهنویسی بصری است که کودکان میتوانند با تصاویر و بلوکهای رنگی دستورات را بهسادگی کنار هم قرار دهند. Scratch Jr با تمرکز بر بازیسازی و داستانسرایی، مفاهیم پایهای مثل ترتیب دستورات، حلقهها و شرطها را بدون نیاز به تایپ کردن به کودک آموزش میدهد.
Scratch (اسکرچ): مناسب ۸ تا ۱۲ سال. زبان بصری بلوکیای است که توسط آزمایشگاه رسانه MIT طراحی شده و برای آموزش کودکان بسیار محبوب است. با Scratch میتوان بازیها، انیمیشنها و برنامههای تعاملی پیچیدهتر ساخت. محیط Scratch کودک را با ساختار دستورات واقعی (مثل حلقه for، شرطیهای if و متغیرها) آشنا میکند، اما همچنان در قالب بلوکهای قابل کشیدن و رها کردن ارائه میشود.
Blockly و محتوای Code.org: پلتفرمهایی مانند Code.org یا اپلیکیشنهایی که با Blockly کار میکنند نیز برای کودکان مفیدند. این محیطها پروژهها و بازیهای آمادهای دارند که با کشیدن بلوکهای کدنویسی انجام میشوند و در عین حال اصول پایه را آموزش میدهند. بهعنوان مثال، در بسیاری از کشورها «ساعت کد» (Hour of Code) برای آشنایی کودکان با کدنویسی اجرا میشود که بازیها و معماهای برنامهنویسی ساده دارد.
پایتون (Python): مناسب کودکان بزرگتر (۱۰ سال به بالا). پایتون یک زبان متنی با دستوراتی شبیه به انگلیسی ساده است. سینتکس (نحو) خوانا و واضح پایتون باعث میشود فهم آن برای کودکان نیز آسان باشد. کودکان میتوانند با پایتون بازیها و انیمیشنهای ساده بسازند و پس از آن کمکم وارد مفاهیمی مانند متغیرها و حلقهها شوند.
برنامهنویسی فیزیکی و رباتیک: ابزارهایی مانند میکرو:بیت، رباتهای آموزشپذیر و بردهای رباتیک به کودکان کمک میکنند با مفاهیم فیزیکی ترکیب شده در برنامهنویسی آشنا شوند. به عنوان مثال، در دورههای رباتیک کودکان معمولاً با زبانهای بلوکی کدنویسی میکنند تا رباتها را حرکت دهند، چراغها را روشن کنند یا دادههای سنسورها را پردازش نمایند. این روش علاوه بر یادگیری برنامهنویسی، زمینهی آشنایی با الکترونیک و مهندسی را هم فراهم میکند. مطالعات نشان داده است آموزش این موارد به شکل ترکیبی، مهارتهای تفکر محاسباتی کودکان را افزایش میدهد.
این ابزارها و زبانها تنها نمونههایی از گزینههای موجود هستند. نکته کلیدی این است که زبان انتخابی با سن، توانایی و علاقهی کودک همخوانی داشته باشد تا فرایند یادگیری جذاب و معنادار باشد. در هر حال، تمرکز بیشتر بر روی یادگیری اصول و حل مسئله است تا یادگیری صرف قواعد سخت و خشک یک زبان برنامهنویسی.
نکات کلیدی برای آموزش موثر کدنویسی به کودکان
برای آنکه کودکان در فرایند یادگیری کدنویسی موفق و مشتاق بمانند، توجه به چند نکتهی آموزشی اهمیت دارد. برخی توصیههای کلیدی عبارتاند از:
آموزش مبتنی بر بازی و پروژه: به کارگیری ایدههای بازیگونه (گیمیفیکیشن) و پروژههای خلاقانه انگیزهی کودک را بالا میبرد. به جای تمرینهای خشک، بهتر است کودکان با ساختن بازیهای ساده، انیمیشنهای مورد علاقه یا کار روی یک ربات کوچک آموزش ببینند. استفاده از بازیهای آموزشی و حل معماهای کدنویسی (مثل چالشهای Code.org) نیز مفید است.
شروع با زبانهای تصویری: برای سنین پایین، از ابتدا با زبانهای برنامهنویسی بصری و بلوکی (مثل Scratch Jr و Scratch) شروع کنید. این زبانها یادگیری مباحث پایهای را بدون پیچیدگی سینتکس مقدور میکنند. همانطور که یک منبع آموزشی اشاره کرده، Scratch در قالب بلوکهای پازلمانند، مفاهیمی مانند حلقه و شرط را به صورت شهودی به کودک میآموزد. زمانی که کودک با این زبانها راحت شد، میتوان به تدریج مفاهیم متنی را معرفی نمود.
پیشرفت مرحلهای و پروژههای کوچک: مفاهیم برنامهنویسی را به بخشهای کوچک تقسیم کنید و پیشرفت را مرحلهای دنبال کنید. هر بار فقط یک ایدهی جدید (مثلاً شرط، یا حلقه، یا متغیر) را وارد آموزش کنید و با تمرینهای ساده به آن مسلط شوید. این کار کمک میکند کودک از ناکامی و سردرگمی دور بماند و اعتماد به نفسش حفظ شود. به مرور پیچیدگی را افزایش دهید؛ مثلاً پس از یادگیری بلوکهای شرط، میتوانید به پروژهی «ساخت بازی تیراندازی ساده» وارد شوید که شرطها را به کار میگیرد.
مشارکت والدین یا مربیان: حضور یک بزرگتر آگاه میتواند بسیار مؤثر باشد. والدین یا معلمین با کمک گرفتن از منابع آموزشی متنی و ویدیویی، کودکان را همراهی کنند و در مراحل حل مشکل به آنها راهنمایی بدهند. توجه داشته باشید که آموزش اجباری نباشد و کودک احساس کند خود کشف میکند؛ والدین بیشتر نقش تسهیلکننده و همبازی را ایفا کنند.
تشویق و قدردانی: هر پیشرفت را جشن بگیرید. کودکان با دریافت بازخورد مثبت، تشویق میشوند که بیشتر بیاموزند و پروژههای خود را به اشتراک بگذارند. شبکههای اجتماعی و سایتهای آموزشی مثل Scratch امکان اشتراکگذاری پروژه و دریافت نظر دیگر کودکان را فراهم میکنند که انگیزهی زیادی ایجاد میکند.
تعیین زمانبندی مناسب: در نظر گرفتن زمان یادگیری معقول برای هر جلسه اهمیت دارد. کودکان در این سن معمولاً تمرکز طولانی ندارند، پس بهتر است جلسات کوتاه (مثلاً ۲۰–۳۰ دقیقه) برگزار شود و از طولانی شدن خستهکننده خودداری شود. همچنین تکرارهای منظم و حفظ روال ثابت آموزش به یادگیری مستمر کمک میکند.
رعایت این نکات کمک میکند فرایند آموزش کدنویسی برای کودک دلپذیر شود و او بهمرور علاقهمندتر باقی بماند.
نکات کاربردی برای والدین
والدین نقش کلیدی در بهرهمندی مطلوب کودکان خود از یادگیری شخصیسازیشده دارند. در اینجا چند توصیه عملی برای استفادهی هوشمندانه از ابزارهای هوشمند آموزشی ارائه شده است:
انتخاب ابزار مناسب: قبل از شروع، درباره اپلیکیشنها و پلتفرمهای آموزشی تحقیق کنید. به دنبال برنامههایی باشید که متناسب با سطح سنی و محتوای درسی فرزندتان طراحی شدهاند. نظرات دیگر والدین و معلمان را بخوانید و مطمئن شوید منبع قابل اعتماد است. برای مثال، اگر دانشآموزان ایرانی به انگلیسی علاقه دارند، اپلیکیشنهایی با پشتیبانی زبان فارسی (مانند شاد پلاس یا DuoLingo با تنظیم فارسی) انتخاب کنید.
مشارکت و پشتیبانی والدین: کودکان، به ویژه کودکان کوچک، برای استفاده از تکنولوژی نیاز به راهنمایی دارند. با فرزندتان بر سر موضوعات درسی صحبت کنید، از او دربارهی تجربیاتش در برنامههای آموزشی بپرسید و مشکلاتش را با او حل کنید. حضور والدین احساس امنیت ایجاد میکند و کمک میکند کودک پرسشهایش را بدون تردید مطرح کند.
تنظیم زمان استفاده از فناوری: یادگیری با هوش مصنوعی نباید جای فعالیتهای دیگر را بگیرد. برای فرزندتان برنامهی روزانه منظم تنظیم کنید که شامل زمان مشخصی برای کار با اپلیکیشنها و همچنین زمان برای مطالعه غیر الکترونیکی، بازیهای خلاقانه و استراحت باشد. رعایت تعادل بین فضای دیجیتال و فعالیتهای عملی اهمیت زیادی در سلامت جسمی و روانی کودک دارد.
برقراری امنیت و حریم خصوصی: هنگام استفاده از اپهای آموزشی آنلاین، حتماً تنظیمات حریم خصوصی را بررسی کنید. مراقب اطلاعات شخصی باشید و نرمافزارهایی را برگزینید که سابقهی خوبی در محافظت از دادهها داشته باشند. در صورت امکان از نسخههای ویژه مدرسه (مثل شاد پلاس) که معمولاً استانداردهای امنیتی را رعایت میکنند، استفاده کنید.
تشویق به کنجکاوی و یادگیری فعال: هوش مصنوعی کمککننده است، اما باید خلاقیت و تعامل کودک را نیز تقویت کند. کودک را به حل مسائل جدید ترغیب کنید. مثلاً اگر اپلیکیشنی مسئلهای میدهد، از او بخواهید روش دیگری هم برای حل آن پیدا کند یا نتیجهی بازی آموزشیاش را برای شما توضیح دهد. این کار مهارت تفکر انتقادی او را تقویت میکند.
آموزش مهارتهای زندگی دیجیتال: در کنار استفاده از ابزارهای آموزشی، با فرزندتان دربارهی کارکرد و محدودیتهای هوش مصنوعی صحبت کنید. توضیح دهید که این فناوری چطور کار میکند و چرا گاهی ممکن است اشتباه کند. این آگاهی، کودک را در استفاده صحیح و ایمن از فناوری توانمند میکند.
سازگاری هوشمندانه با فناوری: پلتفرمهای هوشمند را به عنوان مکملی برای آموزش در نظر بگیرید، نه جایگزین کامل. مطالعه را با استفاده از این ابزارها متنوعتر کنید، اما همزمان به مطالعه با کتاب و گفتگو دربارهی موضوعات درسی نیز اهمیت بدهید.
ارزیابی پیشرفت به کمک دادهها: از گزارشها و نمودارهای عملکردی ارائهشده توسط برنامههای هوشمند استفاده کنید. این دادهها میتوانند به شما نشان دهند فرزندتان در چه مباحثی قوی یا ضعیف است تا در برنامهریزی آموزشی خانگی کمککننده باشند.
تشویق یادگیری مادامالعمر: به فرزندتان بیاموزید که یادگیری فراتر از مدرسه و دورههای مشخص است. ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند کنجکاوی او را برانگیزند؛ او را ترغیب کنید از این فرصتها استفاده کند، سوال بپرسد و دانش خود را بدون محدودیت گسترش دهد.
توجه به بازخورد کودک: مراقب باشید که سیستم آموزشی انتخابی، فرزند شما را خسته یا دلسرد نکند. هر چند که هوش مصنوعی میتواند در سطح مورد نیاز تمرین ارائه دهد، اما نباید یادگیری را به فعالیتی صرفا ماشینی تبدیل کند. اگر دیدید کودکی در استفاده از یک اپ خسته میشود، روش یادگیری یا پلتفرم را تغییر دهید.
ارتباط با معلمان و سایر والدین: تجربیات خود را با معلم یا والدین دیگر به اشتراک بگذارید تا از نظرات و راهنماییهای آنها بهره ببرید. گاهی معلمان میتوانند ابزارهای مناسبی را برای دورههای برنامهنویسی و هوش مصنوعی کودکان پیشنهاد دهند یا والدین را از چالشهای احتمالی در مسیر یادگیری این مهارتها آگاه کنند. این ارتباطات به استفاده مؤثرتر از فناوری و موفقیت بیشتر کودکان در دوره هوش مصنوعی و برنامهنویسی کمک میکند.
تونومیک یک برند آموزشی نوآور است که با بهرهگیری از جدیدترین روشهای یاددهی – یادگیری، آموزشهای ساده، سریع و پروژهمحور ارائه میدهد. این مجموعه با دورهها، رویدادهای تخصصی و مسابقات، مهارتآموزی دانشآموزان را تقویت کرده و آموزش بهروز و باکیفیت را هدف خود قرار داده است.
جمع بندی
خلاصه آنکه بله، کودکان ۷ تا ۱۲ سال میتوانند کدنویسی یاد بگیرند و در واقع از یادگیری آن بهرههای فراوانی میبرند. در این سنین که تواناییهای شناختی کودک در حال رشد است، میتوان با ابزارهای مناسب مفاهیم برنامهنویسی را به شکلی ساده و جذاب آموزش داد. تجربهها و تحقیقات نشان داده است که یادگیری برنامهنویسی نه تنها مهارتهای فنی را افزایش میدهد، بلکه تفکر محاسباتی، حل مسئله، تمرکز و خلاقیت کودکان را نیز تقویت میکند. به همین دلیل، تاثیر برنامه نویسی در تحصیل کودکان بهعنوان یکی از عوامل مؤثر در رشد ذهنی و تحصیلی آنها مطرح میشود. بنابراین، اگر کودک شما علاقهمند به تکنولوژی است یا حتی هنوز علاقهای نشان نداده، فراهم کردن فرصتی ساده برای آشنایی با کدنویسی میتواند قدمی مثبت برای آیندهی او باشد.
در نهایت یادمان باشد که سرمایهگذاری روی یادگیری مهارتهای دیجیتال از کودکی، سودی مادامالعمر دارد. آموزش کدنویسی به کودکان نه فقط برای ساختن برنامهها یا بازیها مهم است، بلکه مهارتهای تفکر منطقی و پشتکار را در آنها شکل میدهد. پس با کمی تکیه بر منابع مناسب و ایجاد محیطی شاد و حمایتی، والدین میتوانند کودکانشان را در این مسیر همراهی کنند و پرسشهای آنها را در مورد «مهارت زندگی جدید قرن ۲۱» بیدرنگ پاسخ دهند. یادگیری کدنویسی برای کودکان ۷ تا ۱۲ سال، کاملاً قابل انجام و مفید است؛ کافی است با ابزارهای تصویری و جذاب شروع کرده و مسیر را آرام آرام ادامه دهیم.
آیا سن دقیق و مشخصی برای شروع وجود دارد؟
خیر؛ سن شروع برنامهنویسی خیلی دقیق نیست و بسته به توانایی، علاقه و روش آموزش کودک متفاوت است.
آیا بچههای خیلی کوچک هم میتوانند برنامهنویسی یاد بگیرند؟
بله؛ با ابزارهای تصویری و بازیمحور، حتی کودکان پایینتر از ۷ سال هم میتوانند مفاهیم پایه را تجربه کنند.
شروع دیرتر از سن کلاسیک (مثلاً ۱۲-۱۳ سال) مشکلساز است؟
نه؛ شروع در سنین بالاتر هم میتواند موفقیتآمیز باشد، چون ذهن آمادگی بیشتری برای مفاهیم پیچیده دارد.
آیا تمرکز روی سن از توجه به کیفیت آموزش مهمتر است؟
خیر؛ کیفیت آموزش و روش یادگیری از خود تعیین سن مهمتر است.
آیا باید قبل از برنامهنویسی مهارت خاصی را یاد گرفت؟
نه؛ مهارتهای پایه مثل تفکر منطقی و حل مسئله به رشد یادگیری کمک میکنند، اما پیشنیاز جدی نیستند.
بدون دیدگاه